(ANKARA) – DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), geniş tanımlı işsiz sayısının 12 milyon 762 bine çıktığını bildirdi. Ayrıca dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki farkın 22,8 puana yükseldiği, resmi işsizlerin yüzde 83,7’sinin ise işsizlik ödeneğinden yararlanamadığı ifade edildi.
DİSK-AR’ın TÜİK ve İŞKUR verilerini kullanarak hazırladığı rapora göre, Eylül 2026 itibarıyla mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,4, dar tanımlı işsiz sayısı ise 2 milyon 967 bin olarak açıklandı. DİSK-AR tarafından hesaplanan geniş tanımlı işsiz sayısı ise 12 milyon 762 bin olarak belirlendi.
Rapor doğrultusunda, dar tanımlı işsiz sayısının Eylül 2024’te 3 milyon 36 bin, Eylül 2025’te 3 milyon 26 bin ve Eylül 2026’da ise 2 milyon 967 bin olduğu aktarıldı. Aynı dönemde geniş tanımlı işsiz sayısının ise başlangıçta 11 milyon 4 binden sırasıyla önceki yıllarda 12 milyon 339 bine ve en son olarak da 12 milyon 762 bine yükseldiği vurgulandı. Geniş tanımlı işsizlik sayısının yıllık olarak toplamda 423 bin ve iki yıllık süreçte ise toplamda yaklaşık 1 milyon 758 bin arttığı belirtildi.
DAR VE GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK ARASINDAKİ FARK: YÜZDE 22,8
Raporda ayrıca dar tanımlı işsizlik oranının Eylül aylarında Eylül 2024 ve Eylül 2025’te yüzde 8,5 seviyesinde olduğu, Eylül 2026’da ise yüzde 8,4’e gerilediği kaydedildi. Geniş tanımlı işsizlik oranının Eylül ayında Eylül 2024’te yüzde %27,5 iken bu oranın Eylülde %31,2’ye çıktığı bilgisi verildi.
Darbe ile geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki farkın Ocak 2022’de yaklaşık %11 civarında olduğu belirtilirken, bu farkın Eylül ayında %22,8’e ulaştığı ifade edildi.
HAFTADA DAHA FAZLA SAAT ÇALIŞMAK İSTEYENLER: DÖRT MİLYONDAN FAZLA
Raporda ayrıca dar tanımlı işsizliğin son dört hafta içinde aktif şekilde iş arayan ve işe alındıkları takdirde iki hafta içerisinde çalışmaya başlayabilecek bireyleri kapsadığı belirtildi. Geniş tanımlı işsizlik ise zaman kısıtlı eksik istihdam edilenler ile birlikte işe girmeyi istemeyen fakat çalışmaya hazır olanlar ve umudunu yitirenleri de içermektedir.
Eylül ayındaki verilere göre haftada ortalama olarak sadece en az bir gün çalışan toplamda yaklaşık dört buçuk milyon kişinin daha fazla çalışmak istediği kaydedilirken; beş buçuk milyon kişinin ise artık işe girmek için umutlarını kaybettiği gözlemlendi.
GENİŞ TANIMLI KADIN İŞSİZLİĞİNDE ORAN: YÜZDE %40,4
Rapora göre; Eylülde dar tanımlı erkeklerdeki işsizlik oranının %6,9 iken kadınlarda %11,3 seviyesinde gerçekleştiği bildirildi. Geniş kapsamlı kadın ve erkeklerdeki işsizlik oranlarının sırasıyla %25,6 ve %40,4 olduğu ortaya konuldu. Kadınlar ile erkekler arasındaki geniş tanımlıklı işsizlik farkının %14,8 olduğu aktarıldı.
Zamanla ilgili eksik istihdam ile birlikte mevcut durumdaki tüm işgücünün birleşik oranlarının erkeklerde %19,1 kadınlarda %23,1 düzeyinde olduğu raporda yer aldı. İşsizlerle potansiyel çalışma gücünün birleşik oranlarının erkeklerde %14,3 kadınlarda ise %31,3 seviyesinde seyretmekte olduğu belirtildi.
Eylülde kadınlarda dar kapsamlı çalışan sayısının bir milyon üç yüz elli üç bin; geniş kapsamlı çalışan sayısının altı yüz seksen iki bin kişi olarak belirlendiği ifade edildi. Erkekler içinse dar kapsamda bir milyondan fazla kişi çalışmaktayken (bir milyondan altına düşmeden) altmış sekiz bin kişi de geniş kapsamdan hesaplandı.
RESMİ İŞSİZLERİN YÜZDE83.7’SİNİN İŞSİZLİK ÖDENEĞİNDE HAKKI YOK
Raporda TÜİK’in açıkladığı verilere göre Eylülde iki milyon dokuz yüz altmış yedi bin kişilik dar kapsamlı resmi istihdam rakamlarına karşılık gelen İŞKUR verileriyle aynı ay içerisinde yalnızca dört yüz seksen dört bin dokuz yüz kırk dokuz kişinin bu ödenekten yararlandığı kaydedildi. Bu durumda resmi istihdam edenlerin yalnızca yüzde on altısı kadar olan kısmında ödenek alabilme durumu söz konusu olurken; diğer yaklaşık yüzde seksen üçlük kesim bunun dışında kalmış durumda olduğunu göstermekteydi. Yaklaşık iki buçuk milyona yakın insanın da böyle bir destekten mahrum kaldığı raporun önemli bulgularından biri oldu.
